Esinye sezikhathi ezijabulisa kakhulu kubazali yileso ingane yabo esiqala ngaso ukukhuluma. Nakuba yonke ingane ikhula ngezinga layo, ukuqonda isikhathi esijwayelekile sokukhula kwenkulumo kungakusiza ukuba wazi ukuthi yini okufanele uyilindele nokuthi ungamsekela kanjani umntanakho njengoba efunda ukuxhumana. Nansi indlela eningiliziwe yokuthi izingane ziqala nini ukukhuluma nokuthi ungakukhuthaza kanjani ukukhula kolimi lwazo.
Isikhathi Sokukhula Kwenkulumo
Izingane azizwa zikhuluma ngemisho ephelele ngobusuku obubodwa. Amakhono okukhuluma nawolimi akhula kancane kancane ngokuhamba kwesikhathi, kuqala ngemisindo nemikhuba bese eqhubekela emagameni nasemishweni.
Izinyanga ezingu-0–3: Ukukhuluma Kusenesikhathi
Kulesi sigaba, izingane zixhumana ikakhulukazi ngokukhala nokukhuluma. Le misindo ikhombisa izidingo zazo noma izimpendulo ezithile. Ongase Ukuqaphele:
- Imisindo efana nokuthi “ooh” nokuthi “ahh.”
- Izinguquko ezinhlotsheni zokukhala ukuze kubonise indlala, ukungakhululeki, noma ukukhathala.
Izinyanga ezingu-4–6: Ukuqalisa Ukuxoxa
Izingane ziqala ukuzama ngemisindo ngokuhlanganisa onkamisa nonkamisa, njengokuthi “ba” noma “da.” Ukuxoxa kuyisandulela esibalulekile samagama angempela.
Ongase Ukuqaphele:
- Ukuphinda imisindo efana nokuthi “ba-ba” noma “da-da.”
- Ukuphendula okwengeziwe ezwini lakho nasezindleleni zobuso bakho.
Izinyanga ezingu-7–12: Kuvela Amagama Okuqala
Cishe ngosuku lwazo lokuzalwa lokuqala, izingane eziningi zithi igama lazo lokuqala elaziwayo, ngokuvamile elithi “mama” noma “dada.” Zingase zisebenzise nemisindo elula ukuze zibize izinto ezijwayelekile, njengokuthi “ba” ebholeni.
Ongase Ukuqaphele:
- Imizamo ecacile yokukhuluma amagama, noma ingaphinyiswa kahle.
- Ukuqonda imiyalelo elula, njengokuthi “woza lapha.”
Izinyanga ezingu-12–18: Ukwandisa Amagama
Ngezinyanga ezingu-18, izingane eziningi zinolwazi olungamagama angu-10–20 futhi zingabiza izinto noma abantu abajwayelekile. Ziqala ukulingisa amagama ezivame ukuwazwa.
Ongase Ukuqaphele:
- Ukusetshenziswa kwamagama owodwa njengokuthi “inja,” “ubisi,” noma “sala kahle.”
- Ukuhlanganisa imikhuba namagama okuxhumana, njengokukhomba ngenkathi uthi “ngifuna.”
Izinyanga ezingu-18–24: Ukuhlanganisa Amagama
Ngokuzalwa kwabo kwesibili, izingane eziningi ziqala ukwakha imishwana enamagama amabili noma amathathu, njengokuthi “ngifuna ikhukhi” noma “ngiya epaki.” Ulwazimagama lwazo luyanda ngokushesha ngalesi sikhathi.
Ongase Ukuqaphele:
- Ukuqonda nokusebenzisa amagama acishe abe ngu-50–100.
- Ukulandela imiyalelo elula, njengokuthi “leta ithoyizi.”
Iminyaka Engu-2–3: Ukwakha Imisho
Izingane ziqala ukwakha imisho emifushane nokusebenzisa ulimi oluyinkimbinkimbi kakhulu. Zingase zibuze imibuzo, zichaze izinto, futhi zisebenzise izichasiso zobunikazi njengokuthi “mina” noma “wena.”
Ongase Ukuqaphele:
- Ulwazimagama lukhula lube ngamagama angu-200–300.
- Amandla okuveza izidingo eziyisisekelo nemizwa ngomlomo.
Izici Ezinomthelela Ekuqaleni Kwezingane Ukukhuluma
1. Ukwehluka Komuntu Ngamunye
Yonke ingane ikhula ngesivinini sayo. Ezinye zingase zikhulume amagama azo okuqala zisencane njengenyanga eziyisishiyagalolunye, kanti ezinye zingase zilinde kuze kudlule usuku lwazo lokuzalwa lokuqala.
2. Amandla Okuzwa
Ukuzwa kubalulekile ekukhuleni kwenkulumo. Izingane ezingezwa kahle zingase zibe nokubambezeleka ekukhuleni kwenkulumo.
3. Indawo
Izingane ezikhulunyiswa njalo futhi ezivezwa endaweni egcwele ulimi zivame ukuthuthukisa amakhono okukhuluma ngokushesha.
4. Ufuzo
Umlando womndeni ungadlala indima. Uma wena noma umlingani wakho niqale ukukhuluma kamuva, ingane yenu ingalandela isikhathi esifanayo.
5. Ukuchayeka Ezilimini Eziningi
Izingane ezikhula emakhaya akhuluma izilimi ezimbili noma eziningi zingathatha isikhathi eside kancane ukuze ziqale ukukhuluma kodwa zivame ukululama ngokushesha futhi zizuze ngokwengqondo ngokufunda izilimi eziningi.
Indlela Yokukhuthaza Ukukhula Kolimi Lwengane Yakho
1. Khuluma Nengane Yakho Njalo
Xoxa ngosuku lwakho, chaza izinto, futhi uqambe izenzo. Izingane zifunda amagama ngokuwazwa ephindaphindwa.
Isibonelo: “Leli ibhere lakho elithambile. Bheka ukuthi lithambile kangakanani!”
2. Sebenzisa Ulimi Olulula, Olucacile
Khuluma ngemisho emifushane, eqondakala kalula ukuze usize ingane yakho ihlobanise amagama nezincazelo zawo.
Isibonelo: “Ufuna ubisi?”
3. Funda Phezulu Nsuku Zonke
Izincwadi ziyindlela enhle kakhulu yokubonisa ingane yakho amagama amasha. Khomba ezithombeni ngenkathi uzibiza ukuze uqinise ukuhlobana phakathi kwamagama nezinto.
Isibonelo: “Nansi inkomo. Inkomo ithi moo!”
4. Hlabelela Izingoma Namarhyme
Umculo namarhyme kusiza izingane zifunde isigqi, imisindo, namaphethini olimini.
Isibonelo: Hlabelela amarhyme ajwayelekile njengokuthi “Twinkle, Twinkle, Little Star.”
5. Khuthaza Ukulingisa
Izingane ziyathanda ukulingisa abazihoyayo. Phinda imisindo noma amagama ezibiza ukuze uzikhuthaze.
Isibonelo: Uma ingane yakho ithi “da,” phendula ngokuthi “Yebo, loyo uBaba!”
6. Sebenzisa Imikhuba
Hlanganisa imikhuba namagama ukuze usize ingane yakho iqonde futhi ixhumane.
Isibonelo: Zaza uma uthi “sala kahle.”
7. Banike Isikhathi Sokuphendula
Uma ukhuluma nengane yakho, yima isikhashana ukuze uyinike ithuba lokuxoxa noma lokulingisa imisindo.
8. Nciphisa Isikhathi Sesikrini
Gxila emisebenzini esebenzisanayo njengokukhuluma, ukufunda, nokudlala. Isikhathi sesikrini esingasebenzi kahle asinamthelela omkhulu ekuthuthukiseni ulimi.
Uma Kufanele Ukhathazeke Ngokubambezeleka Kwenkulumo
Kubalulekile ukukhumbula ukuthi zonke izingane zikhula ngezinga lazo. Kodwa-ke, kufanele uxhumane nodokotela wezingane noma uchwepheshe wezinkulumo uma ingane yakho:
- Ingaxoxi noma ingakhulumi imisindo yomlomo ngezinyanga ezingu-6–9.
- Ingaphenduli egameni layo ngezinyanga ezingu-12.
- Ayikasisho igama lokuqala ngezinyanga ezingu-16.
- Ayihlanganisi amagama amabili ngeminyaka emi-2.
- Inenkathazo yokuqonda imiyalelo elula.
Ukungenelela kusenesikhathi kungathuthukisa kakhulu imiphumela yezingane ezinokubambezeleka kwenkulumo.
Isiphetho
Izingane zivame ukuqala ukukhuluma cishe ngosuku lwazo lokuzalwa lokuqala, kodwa ukuthuthuka kwenkulumo kuyinqubo ehamba kancane eqala ngokukhuluma nokuxoxa. Ngokuqonda izigaba ezibalulekile nokusebenzisana nengane yakho ngokukhuluma, ukufunda, nokudlala, ungasekela amakhono ayo olimi futhi ukhuthaze ukuxhumana okuqinile. Khumbula, yonke ingane ihlukile, futhi ukubekezela nokukhuthaza kubalulekile.
Imibuzo Ebuzwa Njalo
1. Ingabe izingane zivame ukukhuluma igama lazo lokuqala ngesikhathi esingakanani?
Izingane eziningi zikhuluma igama lazo lokuqala cishe ngezinyanga ezingu-10–14, kodwa lokhu kungahluka.
2. Yiziphi izimpawu zokuqala zokuthi ingane yami izoqala ukukhuluma maduze?
Ukuxoxa, ukulingisa imisindo, nokuphendula egameni layo yizimpawu zokuthi ingane yakho ithuthukisa amakhono okukhuluma.
3. Ingabe ukukhuluma nengane yami kungenza umehluko ngempela?
Yebo, ukukhuluma njalo nokusebenzisana kwenza ingane yakho ibhekane nolimi futhi kuyisize ifunde amagama nemisindo ngokushesha.
4. Kufanele ngikhathazeke uma ingane yami ingakhulumi ngosuku lwayo lokuzalwa lokuqala?
Akunjalo. Izingane zikhula ngezinga lazo, kodwa xhumana nodokotela wakho wezingane uma kungekho zimpawu zenqubekela phambili ngezinyanga ezingu-16.
5. Ingabe ukufunda izilimi ezimbili kubambezela inkulumo?
Cha. Izingane ezikhuluma izilimi ezimbili zingathatha isikhathi eside kancane ukuze zikhulume amagama azo okuqala kodwa zivame ukululama ngokushesha futhi zizuze ngokwengqondo ngokufunda izilimi eziningi.
