Izingosi zokuxhumana sezingushintshe indlela imindeni exhumana ngayo. Abazali bangashumeka izithombe, amavidiyo nezigameko ezibalulekile nezihlobo emhlabeni jikelele, besakha ama-albhamu edijithali ezinkumbulo zobuntwana abezizukulwane ezidlule bezingakwazi ukuzicabanga kuphela.
Emindenini eminingi, ukwabelana ngezikhathi ku-inthanethi kuzwakala kungokwemvelo ngokuphelele. Isithombe sosuku lokuqala lokungena esikoleni, impumelelo yezemidlalo noma isikhathi esihlekisayo somndeni kungadonsa ukuphawula okusekelayo okuvela kubangani nabathandekayo. Kodwa-ke, njengoba izingane zikhula emhlabeni oxhumene ngokwengeziwe, abazali abaningi baqala ukungabaza ukuthi kungakanani okufanele kwabelwane ngakho ku-inthanethi nokuthi ngabe lezo zinto zingaba nemiphumela yesikhathi eside yini.
Lokhu kukhathazeka okukhulayo kuye kwaholela egameni elithi "sharenting", inhlanganisela yamagama athi ukwabelana nokuba umzali.
Kuyini Ukwabelana Ngengane?
Ukwabelana ngengane kubhekisela kubazali ababelana njalo ngolwazi, izithombe, amavidiyo noma izindaba ngezingane zabo ezinkundleni zokuxhumana noma kwezinye izinkundla ze-inthanethi.
Kungafaka konke kusukela ekushumekeni izithombe zezingane ezisanda kuzalwa nezithombe zamaholidi omndeni kuya ekwabelaneni ngemininingwane mayelana nempumelelo yengane, izinselele, izinkinga zempilo noma imisebenzi yansuku zonke.
Iningi labazali abahlanganyela ekwabelaneni ngengane bakwenza ngenhloso enhle. Bafuna ukugubha izigameko ezibalulekile, bahlale bexhumene namalungu omndeni noma babhale izinkumbulo. Ezimweni eziningi, ukwabelana ku-inthanethi sekube ukunwetshwa kwendlela imindeni exhumana ngayo.
Okukhathazayo akukhona ngempela ukuthi abazali babelana ngokuqukethwe, kodwa ukuthi izingane zingakwazi yini ukulawula ukuhamba kwedijithali okudalwa esikhundleni sazo.
Kungani Abazali Beba Nokukhathazeka Okwengeziwe?
Njengoba ukuqwashisa ngobumfihlo be-inthanethi kukhula, imindeni eminingi iba qaphela kakhulu ngalokho ekushumekayo.
Ngokungafani ne-albhamu yezithombe yomndeni yendabuko egcinwa ekhaya, izinto ezishunyekwa ezinkundleni zokuxhumana zingakopishwa, zabelwane ngazo, zigcinwe futhi zibukwe abantu abangaphezu kwababhekisiwe. Uma ulwazi seluku-inthanethi, kungaba nzima noma kungenzeki ukulususa ngokuphelele.
Abazali baya beqaphela kakhulu ukuthi izithombe nolwazi ababelana ngalo namuhla lungase lusabakhona ngemva kweminyaka lapho izingane zabo ziba yizigane noma zabantu abadala.
Lokhu kuphakamisa imibuzo ebalulekile ngobumfihlo, imvume nobunikazi bedijithali.
Izingane Azikwazi Ukunikeza Ngaso Sonke Isikhathi Imvume Enolwazi
Enye yezinkinga ezinkulu ezihambisana nokwabelana ngengane yimvume.
Izinsana nezingane ezincane azikwazi ukukuqonda ngokugcwele ukuthi kusho ukuthini ukwabelana ngezithombe zazo noma ulwazi lomuntu siqu ku-inthanethi. Ngisho nezingane ezindadlana zingase zingazixabisi izinto eziyoba khona isikhathi eside ngenxa yokubonakala esidlangalaleni ku-inthanethi.
Ngenxa yalokho, abazali benza izinqumo egameni lezingane zabo ngaphandle kokwazi ukuthi lezo zingane zingase zizizwe kanjani ngalezo zinto esikhathini esizayo.
Ingane ejabulela ukwabelana ngezithombe eneminyaka eyisithupha ingase izizwe ihluke kakhulu ngalezo zinto ezifanayo lapho ineminyaka eyishumi nesithupha.
Lokhu kuye kwaholela ochwepheshe abaningi ukuba bakhuthaze abazali ukuba bacabange ngokucophelela ukuthi ngabe okushunyekwayo kuhlonipha yini ubumfihlo nenkululeko yengane yabo esikhathini esizayo.
Ukuhamba Kwedijithali Kuqala Ngokushesha Kakhulu Kunakuqala
Ukuhamba kwedijithali kubhekisela eqoqweni lolwazi olukhona ngomuntu ku-inthanethi.
Ezinganeni eziningi namuhla, lokho kuhamba kuqala ngaphambi kokuba zizalwe. Izimemezelo zokukhulelwa, izithombe ze-ultrasound nezibuyekezo zezinsana zivame ukuvela ku-inthanethi isikhathi eside ngaphambi kokuba ingane ikwazi ukuzenzela izinqumo zayo ngobumfihlo.
Njengoba izingane zikhula, lokho kuhamba kwedijithali kungakhula ngokushesha ngezithombe, amavidiyo, ulwazi lendawo nezindaba zomuntu siqu ezabelwana ngazo ngamalungu omndeni.
Ezinye izilinganiso ziphakamisa ukuthi izingane eziningi ziyoba namakhulu noma ngisho nezinkulungwane zezithombe ku-inthanethi ngaphambi kokufinyelela ebusheni.
Abazali baya bebuza kakhulu ukuthi ngabe yonke isikhathi idinga ngempela yini ukwabelana ngaso esidlangalaleni.
Ukukhathazeka Ngokuphepha Nokuvikeleka
Esinye isizathu sokukhathazeka ukuphepha ku-inthanethi.
Ngesikhathi iningi labasebenzisi bezinkundla zokuxhumana benenhloso enhle, izinto ezishunyekwa esidlangalaleni ngezinye izikhathi zingadalula ulwazi oluningi kunalokho abazali abakucabangayo. Ama-yunifomu esikole, amakheli asekhaya, izinqubo ezivamile namathegi endawo angadalula imininingwane ephazamisa ubumfihlo nokuvikeleka kwengane.
Izigebengu ze-inthanethi, amasela obunikazi nabantu abahlasela izingane ku-inthanethi bangase basebenzise ulwazi olubonakala lungenabungozi phezulu.
Lokhu akusho ukuthi abazali kufanele bayeke ukwabelana ngokuphelele, kodwa kuqokomisa ukubaluleka kokucabanga ukuthi yiluphi ulwazi olubonakalayo nokuthi ubani ongalufinyelela.
Umacuthe Okwakwenze Emotweni Ezinganeni
Njengoba izingane zikhula, zingase zibe nemibono yazo siqu ngalokho okwabelwana ngakho ku-inthanethi.
Ezinye izingane ziyajabulela ukubona izithombe zomndeni zishunyekwa, kanti ezinye zingase zizizwe zinehlazo, zingakhululekile noma zikhungatheke ngokuqukethwe ezingakukhethanga ukwabelana ngakho ngokwazo.
Izindaba zokufutheka, ukuqeqesha indlu yangasese, izinselele zokuziphatha noma izikhathi ezihlaza zingase zibonakale zihlekisa kubantu abadala kodwa zingathinta isithunzi nokwethenjwa kwengane.
Ochwepheshe abaningi batusa ukubuza izingane ezindadlana imvume ngaphambi kokushumeka nokuhlonipha izifiso zazo noma nini lapho kungenzeka khona.
Ukuthola Ibhalansi Ephilile
Ukwabelana ngengane akudingeki kube isinqumo sokwenza konke noma ungenzi lutho.
Imindeni eminingi ikhetha ukuqhubeka nokwabelana ngenkathi ithatha izinyathelo zokuvikela ubumfihlo. Lokhu kungafaka phakathi ukusebenzisa ama-akhawunti azimele, ukulinganisa izithameli, ukugwema ulwazi lomuntu siqu nokucabanga ngokucophelela ukuthi ngabe okuqukethwe kungase kuhlazise noma kuthinte ingane esikhathini esizayo.
Ngaphambi kokushumeka, abanye abazali bazibuza imibuzo embalwa elula:
- Ingabe ingane yami izokhululeka ngalokhu kamuva?
- Ingabe lokhu kudalula ulwazi lomuntu siqu?
- Ngabe ngabelana ngalokhu ngenxa yengane yami noma ngenxa yami?
- Ingabe lokhu kuyinto edinga ukuba ku-inthanethi?
Le mibuzo ingasiza ekuholeni izinqumo ezicatshangelwe kakhudlwana.
Ukuba Umzali Esikhathini Sedijithali
Awukho umthetho wendawo yonke wokuthi abazali kufanele babelane ngakanani ku-inthanethi. Umndeni ngamunye unezindinganiso, amazinga okukhululeka nezimo ezihlukile.
Okubaluleke kakhulu ukuqonda ukuthi izinqumo ze-inthanethi zanamuhla zingaba nemithelela ehlala isikhathi eside ebumfihlweni besikhathi esizayo bengane nobunikazi bedijithali. Njengoba ubuchwepheshe buqhubeka nokushintsha, abazali bafunda ukuthi ukuvikela izingane ku-inthanethi kufaka okungaphezu kokugada isikhathi sokubuka isikrini. Kufaka phakathi nokucabangela ulwazi olwabelwana ngalo ngazo.
Ukwabelana ngengane cishe ngeke kunyamalale, kodwa ukuqwashisa kuyakhula. Ngokulinganisa ukuxhumana nobumfihlo nokulula ngokuqapha, abazali bangenza izinqumo ezinolwazi ezihlonipha kokubili okuhlangenwe nakho kwamanje kwezingane zabo namalungelo azo esikhathi esizayo.
Umgomo akukhona ukuyeka ukwabelana ngezinkumbulo zomndeni. Ukwabelana ngazo ngokucophelela.
