Indlela Yokubhekana Nokucindezeleka Ebuntwaneni: Ukubona Izimpawu

How to Handle Childhood Depression: Recognizing the Signs

Ukucindezeleka ebuntwaneni kuyinkinga enkulu futhi ngokuvamile engayiqondwa kahle. Yize abantu abaningi behlobanisa ukucindezeleka nabantu abadala, izingane nazo zingahlushwa yilesi simo sempilo yengqondo, futhi izimpawu zaso zingahluka kakhulu kunezibonakala kubantu abadala. Ukuhlonza kusenesikhathi nokungenelela kubalulekile ekusizeni izingane ukuba zibhekane nemizwa yazo nezinkinga zempilo yengqondo. Ukuqonda izimpawu zokucindezeleka ezinganeni, kanye nendlela yokubasondela nokubasekela, kungathuthukisa kakhulu inhlalakahle yazo futhi kubasize bahlakulele izindlela zokubhekana nezimo ezinzima ezinempilo.

Kulo mhlahlandlela, sizohlola izimpawu zokucindezeleka ebuntwaneni, izimbangela ezingaba khona, nokuthi ungayisekela kanjani ingane ebhekene nokucindezeleka, uqinisekise ukuthi ithola usizo oluyidingayo ukuze iphile impilo ejabulisayo nenempilo.

1. Ukuhlonza Izimpawu Zokucindezeleka Ezinganeni

Izimpawu zingahluka ngeminyaka
Izingane zingase zingahlali ziveza imizwa yazo ngendlela abantu abadala abenza ngayo, okwenza kube nzima kakhulu ukuqaphela lapho zibhekene nokucindezeleka. Izimpawu zingasukela ekushintsheni kokuziphatha nemizwelo kuye ezikhalweni ezingokwenyama. Kubalulekile ukubheka izimpawu ezibonakala zingajwayelekile ngeminyaka yengane yakho nobuntu bayo.

Okufanele Ubheke

  • Ukudabuka okuphikelelayo noma ukucasuka: Olunye lwezimpawu ezivame kakhulu zokucindezeleka ezinganeni isimo esivamile esiphansi noma ukucasuka. Uma ingane yakho ibonakala idabukile, izihlukanisile, noma icasuke kakhulu amasonto amaningi, kungaba uphawu lokucindezeleka.
  • Ukulahlekelwa intshisekelo emisebenzini: Ukucindezeleka kungaholela ekungabikho kwentshisekelo emisebenzini eyayijatshulelwa ingane yakho. Uma zingasazibandakanyi ezintweni zokuzilibazisa, ezemidlalo, noma ekudlaleni nabangane, lokhu kungaba uphawu oluyingozi.
  • Izinguquko ezindleleni zokulala: Izingane ezicindezelekile zingase zibe nobunzima bokulala, noma zingase zilale kakhulu. Kokubili ukuqwasha nokulala kakhulu kuyizimpawu ezivamile zokucindezeleka ebuntwaneni.
  • Izinguquko ekudleni noma esisindweni: Ushintsho olubonakalayo ezindleleni zokudla, kungaba ukulahlekelwa ukudla noma ukudla ngokweqile, kungabonisa ukuthi ingane yakho ibhekene nobunzima ngokomzwelo.
  • Izikhalo zomzimba: Izingane zivame ukuveza ukucindezeleka ngokomzwelo ngezimpawu ezingokwenyama, njengesisu esibuhlungu, ikhanda elibuhlungu, noma ezinye izinhlungu ezingachazeki.
  • Ubunzima bokugxilisa ingqondo: Ukucindezeleka kungathinta ikhono lengane yakho lokugxilisa ingqondo emsebenzini wesikole noma emisebenzini yansuku zonke. Bangase bakhohlwe noma bangakwazi ukuqedela izabelo noma imisebenzi yasendlini.
  • Ukuzihlukanisa emphakathini: Uma ingane yakho iqala ukuzihlukanisa nomndeni, abangane, noma imisebenzi yomphakathi, kungaba uphawu lokuthi ibhekene nobunzima ngokomzwelo.
  • Ukuzilimaza noma imicabango yokufa: Ezimweni ezinzima kakhulu, izingane zingase ziveze imicabango yokufa, ukuzilimaza, noma ukuzibulala. Uma uke wezwa ingane yakho isho izinto ezinjengalezi, zithathele phezulu futhi ufune usizo lochwepheshe ngokushesha.

2. Ukuqonda Izimbangela Zokucindezeleka Kwabantwana

Izinto Eziningi Zifaka Isandla Ekucindezelekeni
Ukucindezeleka ebuntwaneni kungabangelwa izici ezahlukahlukene, ngokuvamile ngokuhlanganiswa. Izakhi zofuzo, indawo ezungezile, kanye nezinto ezihlangenwe nazo empilweni zonke zidlala indima ekuthuthukiseni ukucindezeleka ezinganeni.

Okufanele Kucatshangelwe

  • Izakhi zofuzo: Izingane ezinomlando womndeni wokucindezeleka noma ezinye izifo zempilo yengqondo zisengozini enkulu yokuba zicindezeleke nazo.
  • Ukucindezeleka kwendawo ezungezile: Izinguquko ezinkulu empilweni njengesehlukaniso, ukushona komuntu omthandayo, noma ukuthuthela endaweni entsha kungafaka isandla ekucindezelekeni. Izindawo zomndeni ezicindezelayo noma ezingazinzile nazo zingabangela izinkinga zokomzwelo.
  • Ukuxhashazwa noma ukucindezelwa ontanga: Izinselele zenhlalo njengokuxhashazwa, ukukhishwa emaqenjini ontanga, noma ukubhekana nobunzima emsebenzini wesikole kungandisa imizwa yokudabuka noma yokuphelelwa ithemba ezinganeni.
  • Ukuhlukumezeka: Ukuhlangabezana nokuhlukunyezwa ngokomzimba, ngokomzwelo, noma ngokobulili, ukunganakwa, noma ukubona udlame kungandisa amathuba okucindezeleka ebuntwaneni.
  • Izici zebhayoloji: Ukungalingani ekhemisi yobuchopho noma ushintsho lwama-hormone nakho kungadlala indima ekuqaleni kokucindezeleka ezinganeni.

3. Ungakhuluma Kanjani Nengane Yakho Ngokucindezeleka

Ukuvula Ingxoxo Ngaphandle Kokwahlulela
Ukuxoxa ngempilo yengqondo nengane yakho kungaba nzima, kodwa kubalulekile ukudala indawo evulekile nephephile lapho zingaveza khona imizwa yazo ngaphandle kokwesaba ukwahlulelwa.

Okufanele Ukwenze

  • Buza imibuzo evulekile: Khuthaza ingane yakho ukuba ikhulume ngokubuza imibuzo ephansi, evulekile efana nokuthi, "Ubuye uzizwe kanjani muva nje?" noma "Yini obukade uyicabanga?"
  • Lalela ngokucophelela: Qiniseka ukuthi uyalalela ngaphandle kokuphazamisa. Bonisa uzwela futhi uqinisekise imizwa yabo ngokuthi izinto ezinjengokuthi, “Ngiyazi ukuthi uzizwa udabukile” noma “Kulungile ukuzwa ubuhlungu ngezinye izikhathi.”
  • Gwema ukunciphisa imizwa yabo: Kubalulekile ukuba ungayidebeseleli imizwa yabo noma ubatshele ukuba “bazishayele phezulu.” Izitatimende ezinjengokuthi, "Ungadabuki," noma "Awunanto okufanele ukhathazeke ngayo," zingenza ingane yakho izizwe ingaqondwa noma ingabongwa.
  • Bayiqinisekise: Yazisa ingane yakho ukuthi kuvamile ukuzizwa idabukile noma iphansi ngezinye izikhathi, nokuthi kulungile ukucela usizo lapho ludingeka. Bayiqinisekise ukuthi ukhona ukuze ubekesele futhi ababodwa emizweni yabo.

Okufanele Ukugweme

  • Gwema ukunikeza izixazululo ngokushesha okukhulu: Nakuba kungokwemvelo ukufuna ukulungisa izinto, ngezinye izikhathi ukweseka okungcono kakhulu kumane nje ukulalela nokubonisa ukuthi uyanakekela. Gwema ukuphuthuma “ukulungisa” inkinga, njengoba kungenza ingane izizwe idebeselelwe noma ingaqondwa.

4. Funa Usizo Lochwepheshe

Nini Ukubonisana Nodokotela Wezingane Noma Umeluleki
Uma usola ukuthi ingane yakho ibhekene nokucindezeleka, kubalulekile ukufuna isiqondiso sochwepheshe. Ochwepheshe bezempilo yengqondo bangahlola isimo sengane yakho, banikeze ukuxilongwa okufanele, futhi basikisele izindlela zokwelapha ezifanele.

Okufanele Ukwenze

  • Bonana nodokotela wezingane: Uma ubona izimpawu zokucindezeleka ezihlala isikhathi esingaphezu kwamasonto ambalwa, noma uma izimpawu zengane yakho ziphazamisa kakhulu impilo yansuku zonke, bonana nodokotela wakho wezingane. Bangase batusa ukwelashwa noma bakudlulisele kuchwepheshe wezempilo yengqondo.
  • Cabangela ukwelashwa: Ukwelashwa, njengokwelashwa kokuziphatha kwengqondo (CBT), kuvame ukusebenza kahle kakhulu ekwelapheni ukucindezeleka ebuntwaneni. Kusiza izingane ukuba zifunde ukuhlonza izindlela zokucabanga ezingezinhle futhi zihlakulele izindlela zokubhekana nezimo ezinzima ezinempilo.
  • Bheka imishanguzo: Kwezinye izimo, udokotela angase atuse imishanguzo yokucindezeleka. Lokhu ngokuvamile kucatshangelwa ezinganeni ezicindezeleke kakhulu noma ezinokucindezeleka okukhulu, futhi imishanguzo ivame ukusetshenziswa kanye nokwelashwa.

Okufanele Ukugweme

  • Ungazishayi indiva izimpawu eziyisixwayiso: Uma ingane yakho iveza imicabango yokuzilimaza noma yokuzibulala, funa usizo ngokushesha. Ungalindi ukuba izinto zibe ngcono ngokwazo. Funa usizo lochwepheshe ngokushesha.

5. Ukweseka Ingane Yakho Ekhaya

Ukudala Indawo Eyakhiwe Kahle, Eyakhelwe Ukweseka
Ukweseka ingane yakho ekhaya kubaluleke njengokufuna usizo lochwepheshe. Indawo yasekhaya ezinzile futhi esekelayo ingasiza ekuthuthukiseni impilo yengqondo yengane yakho kanye nesimo sayo sonke sengqondo.

Okufanele Ukwenze

  • Misa inqubo: Ukugcina isimiso sansuku zonke esingashintshi kungahlinzeka umuzwa wokuzinza enganeni yakho. Izikhathi zokudla ezihleliwe, izikhathi zokulala, kanye nemisebenzi yangemuva kwesikole kunganciphisa ukucindezeleka futhi kubasize bazizwe bephephile kakhudlwana.
  • Khuthaza umsebenzi womzimba: Ukuzivocavoca umzimba kufakazelwe ukuthi kusiza ukunciphisa izimpawu zokucindezeleka ngokukhipha ama-endorphins. Khuthaza ingane yakho ukuba ibambe iqhaza emisebenzini efana nemidlalo, ukuhamba, noma ukudlala ngaphandle.
  • Khuthaza ukuxhumana nabantu: Khuthaza ingane yakho ukuba ichithe isikhathi nabangane, ibambe iqhaza emisebenzini yeqembu, noma ibambe iqhaza emicimbini yomphakathi. Ukuxhumana nabantu kungahlinzeka ukweseka ngokomzwelo futhi kusize ingane yakho izizwe ingahlezi yodwa.
  • Beka isineke: Ukwelapheka ekucindezelekeni kuthatha isikhathi. Beka isineke nengane yakho futhi ugweme ukuyicindezela ukuba "ibe ngcono" ngokushesha. Nikeza ukweseka nokuqonda ngenkathi uhlonipha izinga lokululama kwabo.

Okufanele Ukugweme

  • Gwema ukugxeka noma ukusola: Izingane ezicindezelekile zingase zibhekane nemizwa yecala noma yokungabi nalusizo. Gwema ukuveza ukukhungatheka noma ukugxeka, njengoba lokhu kungandisa imizwa yazo yokungabi namandla.

6. Izinguquko Zendlela Yokuphila Zokuthuthukisa Impilo Yengqondo

Ukusiza Ingane Yakho Ukuba Yakhe Imikhuba Emihle
Ngaphezu kokwelashwa nokwelashwa kwezokwelapha, kunezinguquko eziningana zendlela yokuphila ezingasekela impilo yengqondo yengane yakho futhi zisize ukuvimbela iziqephu zokucindezeleka zesikhathi esizayo.

Okufanele Ukwenze

  • Beka phambili ukulala: Qiniseka ukuthi ingane yakho ithola ukulala okwanele, njengoba ukungalali ngokwanele kungandisa izimpawu zokucindezeleka. Izingane ezincane zidinga amahora angu-10-12 okulala, kanti izingane ezindala zingadinga amahora angu-9-11 ngobusuku.
  • Nciphisa isikhathi sesikrini: Isikhathi esiningi esichithwa esikrinini, ikakhulukazi ngaphambi kokulala, singaphazamisa ukulala futhi sandise imizwa yokucindezeleka. Khuthaza ingane yakho ukuba ibambe iqhaza kwezinye izinto ezifana nokufunda, ukudweba, noma ukuchitha isikhathi ngaphandle.
  • Khuthaza imikhuba yokudla enempilo: Ukudla okunomsoco okunezithelo ezihlukahlukene, imifino, okusanhlamvu okuphelele, namaprotheni anomzimba omncane kungasekela impilo yobuchopho kanye nenhle impilo yonke yomzwelo.

Okufanele Ukugweme

  • Gwema ushukela owedlulele noma ukudla okungenamsoco: Ukudla okunoshukela omningi ogayiwe nokudla okungenamsoco kungathinta kabi isimo sengqondo namazinga wamandla. Khuthaza imikhuba yokudla enempilo esikhundleni salokho.

Isiphetho

Ukucindezeleka ebuntwaneni kuyisimo esibi esidinga ukunakwa, ukuqonda, nokwesekwa okufanele. Ukuqaphela izimpawu kusenesikhathi nokuthatha izinyathelo zokuzilungisa—kungaba ngokuxhumana, usizo lochwepheshe, noma ushintsho lwendlela yokuphila—kungenza umehluko omkhulu empilweni yengqondo yengane yakho. Ngokudala indawo esekelayo ekhaya, ngokukhuthaza imikhuba emihle, nangokufuna isiqondiso sochwepheshe lapho kudingeka khona, ungakwazi ukusiza ingane yakho ukuba ihlakulele amathuluzi eyidingayo ukuze ilawule imizwa yayo futhi yakhe isimo sengqondo esihle, esinokuqina.

Imibuzo Ebuzwa Njalo

1. Ngingakwazi kanjani ukusho ukuthi ingane yami iyingxenye nje yesigaba noma icindezelekile?
Uma izimpawu zengane yakho zihlala isikhathi esingaphezu kwamasonto ambalwa, zithinta kakhulu impilo yayo yansuku zonke, noma zifaka izikhalo zomzimba ezifana nesisu esibuhlungu noma ikhanda elibuhlungu, kubalulekile ukufuna usizo lochwepheshe ukuze kukhishwe ukucindezeleka.

2. Ingabe kufanele nginikeze ingane yami imishanguzo yokucindezeleka?
Imishanguzo ingase idingeke ezinganeni ezicindezeleke kakhulu noma ezinokucindezeleka okukhulu. Udokotela wezingane noma udokotela wezengqondo uzohlola isimo sengane yakho futhi asize ekunqumeni ukuthi imishanguzo ifanele yini, ngokuvamile ihambisana nokwelashwa.

3. Kuthiwani uma ingane yami inqaba ukukhuluma ngemizwa yayo?
Uma ingane yakho ingazimisele ukukhuluma, gwema ukuyicindezela. Esikhundleni salokho, dala indawo ephephile lapho izizwa ikhululekile ukuziveza. Cabangela ukufuna usizo kumeluleki noma umeluleki onguchwepheshe empilweni yengqondo yezingane.

4. Ngingayikhuthaza kanjani ingane yami ukuba ihlale ihlanganyela nabantu uma izihlukanisa?
Qala ngokukhuthaza ukuxhumana okuncane nabantu, njengokudlala nabangane noma ukuphuma nomndeni. Beka isineke futhi uqonde, futhi ungazami ukubaphoqelela ezimweni zokuxhumana nabantu kuze kube yilapho sebekulungele. Nikeza ukweseka okungaguquki.

5. Ingabe ukucindezeleka ebuntwaneni kungavimbela?
Nakuba kungazona zonke izimo zokucindezeleka ezingavimbeka, ukudala indawo yasekhaya esekelayo, ezinzile, ukukhuthaza imikhuba emihle, nokubhekana nezimbangela zokucindezeleka noma ukuxhashazwa kusenesikhathi kungasiza ekunciphiseni ingozi. Ukuxhumana okuvamile nokuqinisekisa ukuthi ingane yakho izizwa ithandwa futhi isekelwa kubalulekile.

Leave a comment

Ikheli lakho le-imeyili ngeke lishicilelwe. Izindawo ezidingekayo zimakwe *

Ngicela uqaphele, imibono kumele ivunywe ngaphambi kokuba ishicilelwe

Ibhaxa eseceleni

Izigaba zebhulogi

This section doesn’t currently include any content. Add content to this section using the sidebar.

Okuthunyelwe Kwakamuva

This section doesn’t currently include any content. Add content to this section using the sidebar.

Omaka bebhulogi