Ukungenwa yizintwala kuyinkinga evamile kubantwana abafunda esikoleni, ikakhulukazi ezindaweni lapho bexhumana khona kakhulu nabanye abantwana. Izintwala zekhanda izinambuzane ezincane, eziphila ngokuncela igazi esikhumbeni sekhanda, okubangela ukulunywa nokungakhululeki. Nakuba izintwala zingaqali izifo, zingaba yinkinga futhi zisabalale ngokushesha ezindaweni ezinjengezikole, izikhungo zokunakekela izingane, nezinkundla zokudlala. Ngenhlanhla, ngamasu okuzivikela afanele kanye nezindlela zokwelapha eziphumelelayo, izintwala zingalawulwa futhi ziqedwe. Kulo mhlahlandlela, sizokhuluma ngendlela yokuvikela izintwala, indlela yokuzihlonza, nendlela yokwelapha ukungenwa yizo ngempumelelo.
1. Qonda Ukuthi Ziyini Izintwala Nokuthi Zisabalala Kanjani
Ziyini Izintwala?
Izintwala izinambuzane ezincane, ezinganamaphiko ezihlala ekhanda futhi ziphila ngokuncela igazi. Zilingana nembewu kasesame futhi ngokuvamile zingwevu noma zinsundu. Kunezinhlobo ezintathu zezintwala ezingathinta abantu: izintwala zekhanda, izintwala zomzimba, nezintwala zangasese. Uhlobo oluvame kakhulu kubantwana abafunda esikoleni izintwala zekhanda.
Zisabalala Kanjani Izintwala?
Izintwala zithelelana kakhulu futhi zisabalala ngokuxhumana okuqondile kwekhanda nekhanda nomuntu ongenwe yizo. Izintwala zingadluliselwa futhi ngokwabelana ngezinto zomuntu siqu njengezigqoko, amakama, amabhulashi ezinwele, noma ama-headphones. Kodwa-ke, izintwala azigxumi noma zindize; zikhasa zisuka kumuntu ziye komunye.
2. Ukuvikela Izintwala Kubantwana Abafunda Esikoleni
Fundisa Ingane Yakho Ukuthi Ingenzi Izinto Zomuntu Siqu
Indlela ephumelela kakhulu yokuvikela izintwala ukunciphisa amathuba okuchayeka. Fundisa ingane yakho ukuthi ingabelani ngezinto zomuntu siqu ezifana nezigqoko, amakama, amabhulashi ezinwele, izinto zokuhlobisa izinwele, noma ama-headphones nabanye. Uma ingane yakho ibamba iqhaza emisebenzini yeqembu, bayikhumbuze ukuthi igweme ukwabelana ngalezi zinto.
Khuthaza Ukunakekela Izinwele Nokuhlanzeka Njalo
Khuthaza ingane yakho ukuba igcine izinwele zayo zihlanzekile futhi zilungisiwe kahle. Nakuba izintwala zingakhangi izinwele ezingcolile, zingathanda kakhulu ukungenela izinwele ezinde, ezingalungisiwe, noma ezigoqiwe. Ukuhlanza izinwele nokuzikama njalo kungasiza ekuboneni nasekuvikeleni izintwala ngaphambi kokuba zibe yinkinga enkulu.
Hlola Izintwala Njalo
Ukuhlola izintwala njalo kungasiza ekuboneni ukungenwa yizo kusenesikhathi ngaphambi kokuba kusabalale. Yahlukanise izinwele zengane yakho zibe izingxenye bese ubheka amaqanda amancane, amhlophe (amagxolo) anamathele ezintungeni zezinwele, noma izintwala eziphilayo ezihamba ekhanda.
Gcina Izinto Zasendlini Zihlanzekile
Izintwala ngezinye izikhathi zingaphila isikhathi esifushane ezintweni zasendlini ezifana namakhanda, izingubo zokulala, nezingubo. Ukuhlanza lezi zinto ngamanzi ashisayo nokuzomisa endaweni eshisayo kungasiza ekuvikeleni izintwala ukuba zingasabalali. Ukuhlanza izimpahla zasendlini, phansi, nezihlalo zemoto kungasiza futhi ekuqedeni izintwala noma amaqanda angase awe.
Gwema Ukuxhumana Kakhulu Nabantwana Abangenwe Yizo
Uma wazi ukuthi umntwana esikoleni sengane yakho noma endaweni abahlala kuyo unentwala, khuthaza ingane yakho ukuba igweme ukuxhumana okuseduze, njengokwabelana ngezigqoko noma ukuhlala ndawonye nekhanda layo liseduze nelomunye umuntu.
3. Ukuqaphela Izimpawu Zokungenwa Izintwala
Ukulunywa Nokuklwebha
Uphawu oluvame kakhulu lwezintwala zekhanda ukulunywa, okwenzeka njengokuphendula ukulunywa esikhumbeni sekhanda. Uma ingane yakho iklwebha ikhanda layo njalo, ikakhulukazi ngemuva kwentamo noma ngemuva kwezindlebe, kungaba uphawu lwezintwala.
Izintwala Ezibonakalayo Noma Amagxolo
Lapho uhlola ikhanda lengane yakho, bheka amaqanda amancane, amise okweqanda (amagxolo) anamathele ezintungeni zezinwele. Amagxolo ngokuvamile amhlophe noma aphuzi futhi kungase kube nzima ukuwabona. Izintwala ezindala, ezincane futhi ezingwevu, nazo zingabonakala ekhanda, ngemuva kwezindlebe, noma ngemuva kwentamo.
Ukucasuka Noma Ukubomvu Ekhanda
Ukulunywa yizintwala kungabangela ukucasuka, ukubomvu, nokuvuvukala ekhanda, ikakhulukazi uma ingane yakho iklwebhe kakhulu. Kwezinye izimo, izifo zesibili zingathuthuka uma isikhumba sidabukile.
4. Indlela Yokwelapha Izintwala Kubantwana Abafunda Esikoleni
Imithi Yokwelapha Izintwala Etholakala Ezitolo
Kukhona izindlela eziningi zokwelapha izintwala ezitholakala ezitolo, njengemishanguzo yokugeza izinwele, ama-lotion, noma ama-gel aqukethe izibulali zinambuzane ezifana ne-permethrin noma i-pyrethrin. Lezi zindlela zokwelapha zibulala izintwala namaqanda azo. Landela imiyalelo ngokucophelela ukuze uthole imiphumela engcono kakhulu.
Okufanele Ukwenze
- Faka umuthi ekhanda nasezinweleni zengane yakho, ulandela imiyalelo esephaketheni.
- Shiya umuthi isikhathi esinconyiwe, ngokuvamile imizuzu engu-10-15, bese uhlanza kahle.
- Sebenzisa ikama elinamazinyo amancane ukuze ususe izintwala ezifile namaqanda ezinweleni. Lokhu kungase kudingeke ukuba kwenziwe ngezigaba ukuqinisekisa ukuthi akukho magxolo aphuthelwe.
Imithi Kadokotela
Uma imithi etholakala ezitolo ingasebenzi noma uma ingane yakho inokungezwani nezithako, thintana nodokotela wakho ukuze uthole umuthi kadokotela. Eminye imithi kadokotela iqukethe imithi enamandla, njenge-malathion noma i-benzyl alcohol, okungase kube ephumelela kakhulu ekwelapheni izintwala ezinzima.
Ukususa Izintwala Ngesandla (Ukukama Okumanzi)
Ukukama okumanzi kubandakanya ukukama izinwele zengane yakho zisemanzi usebenzisa ikama lezintwala elinamazinyo amancane. Lokhu kungaba indlela ephumelelayo, engenamakhemikhali yokususa izintwala namaqanda, ikakhulukazi kubantwana abancane noma labo abanesikhumba esibucayi.
Okufanele Ukwenze
- Ngemuva kokufaka umuthi wezintwala, sebenzisa ikama lezintwala elinamazinyo amancane ukuze ususe izintwala ezifile namaqanda.
- Sebenza ngezigaba, uqala ekhanda bese wehla ngentunga yezinwele.
- Phinda inqubo njalo ezinsukwini ezingu-2-3 okungenani amasonto amabili ukuqinisekisa ukuthi zonke izintwala namaqanda asuswe.
5. Ukulandelela Nokwelapha Okuyisibili
Ukuhlola Izintwala Futhi
Ngemuva kokwelapha ingane yakho ngezintwala, kubalulekile ukulandelela ngokuhlola njalo ukuqinisekisa ukuthi ukungenwa yizo kuphelile. Amaqanda ezintwala angase abe khona ngemuva kokwelashwa kokuqala, ngakho-ke ukuhlola njalo ezinsukwini ezingu-2-3 kubalulekile ukuze kuvinjelwe ukungenwa yizo futhi.
Ukwelashwa Okuyisibili
Uma izintwala zisakhona ngemuva kokwelashwa kokuqala, noma uma kutholakala izintwala ezintsha ngemuva kokwelashwa kwesibili, kungase kudingeke ukuphinda inqubo yokwelapha. Ukwelashwa okuningi kudinga ukusetshenziswa okwesibili ezinsukwini ezingu-7-10 ngemuva kokokuqala ukuze kubulawe noma izintwala ezisanda kuchamusela ngaphambi kokuba zikwazi ukuzala.
6. Welapha Wonke Umndeni Futhi Hlanza Indawo
Welapha Amanye Amalungu Omndeni
Uma umntwana oyedwa ekhaya enezintwala, kungumqondo omuhle ukuhlola nokwelapha wonke amalungu omndeni, noma ngabe ababonisi zimpawu. Lokhu kuvimbela izintwala ukuba zingasabalali phakathi kwabantu.
Okufanele Ukwenze
- Hlola wonke amalungu omndeni ngezintwala namaqanda. Welapha noma ubani obonisa izimpawu zokungenwa yizo.
- Hlanza zonke izingubo zokulala, izingubo, nezinto zomuntu siqu ezihlangane nengane engenwe yizo ngamanzi ashisayo, bese uzomisa endaweni eshisayo ukuze ubulale noma izintwala noma amaqanda.
- Shayela amakhaphethi, ifenisha, nezihlalo zemoto ukuze ususe noma izintwala noma amaqanda awele.
7. Ukuvimbela Ngemuva Kokwelashwa
Vimbela Ukungenwa Yizo Futhi
Lapho ukungenwa yizintwala sekususwe, ukuthatha izinyathelo zokuvimbela ukungenwa yizo futhi kubalulekile. Ukufundisa ingane yakho nabanye ekhaya ngemikhuba yokuhlanzeka efanele nokugwema izinto ezabiwe kungasiza ekunciphiseni ingozi yokubuya kwezintwala.
Okufanele Ukwenze
- Khuthaza ingane yakho ukuthi ingabelani ngezinto zomuntu siqu ezifana nezigqoko, amabhulashi, noma izinto zokuhlobisa izinwele nabanye.
- Fundisa ingane yakho ukugwema ukuxhumana okuqondile kwekhanda nekhanda nabanye abantwana, ikakhulukazi ngesikhathi sokudlala esikoleni noma esikhungweni sokunakekela izingane.
- Hlola njalo ikhanda lengane yakho ngezimpawu zezintwala, ikakhulukazi ngesikhathi sezintwala, njengasekwindla lapho abantwana bebuyela esikoleni.
Isiphetho
Ukubhekana nezintwala kungaba yinto ecindezelayo kubazali nabantwana, kodwa ngezinyathelo ezifanele, kungalawuleka ngokuphelele. Ukuvikela izintwala kuqala ngokufundisa ingane yakho ngemikhuba yokuhlanzeka, ukugcina izinwele zayo nezinto zomuntu siqu zihlanzekile, nokuhlola njalo ngezimpawu zokuqala zokungenwa yizo. Uma izintwala zenzeka, ukwelashwa ngokushesha ngemithi etholakala ezitolo noma kadokotela, kanye nokukama ngesandla, kungasiza ekuqedeni inkinga. Ngokuthatha izinyathelo zokuvimbela nokulandelela ngokwelashwa okuphelele, ungagcina ingane yakho nekhaya lakho kungenazo izintwala.
Imibuzo Ebuzwa Njalo
1. Ngazi Kanjani Uma Ingane Yami Inezintwala?
Bheka izimpawu ezifana nokulunywa kakhulu, amagxolo abonakalayo (amaqanda) ezinweleni eduze kwekhanda, noma izintwala ezindala ezikhasa ekhanda. Indlela engcono kakhulu yokuhlola ukusebenzisa ikama elinamazinyo amancane ukuze useshe ezinweleni.
2. Zingakwazi Yini Izintwala Ukusabalala Ngezilwane Ezifuywayo?
Cha, izintwala zitholakala kuphela kubantu futhi azikwazi ukudluliselwa ngezilwane ezifuywayo. Izilwane ezifuywayo azizithwali noma zisabalalise izintwala zekhanda.
3. Kuthatha Isikhathi Elingakanani Ukuba Izintwala Zinyamalale?
Izintwala ngokuvamile zingasuswa phakathi kwesonto elingu-1-2 lokwelashwa uma kwenziwe ngendlela efanele. Kubalulekile ukuhlola futhi welaphe njalo ezinsukwini ezimbalwa ukuze uqinisekise ukuthi zonke izintwala namaqanda asuswe.
4. Ingabe Imithi Yezintwala Ingasetshenziswa Ezinganeni?
Imithi eminingi yezintwala etholakala ezitolo ayifanele izingane ezingaphansi kweminyaka engu-2. Njalo thintana nodokotela wezingane zakho ngaphambi kokusebenzisa noma yimuphi umuthi wezintwala ezinganeni ezincane.
5. Ingabe Zikhona Izindlela Zokwelapha Zemvelo Zokwelapha Izintwala?
Ezinye izindlela zokwelapha zemvelo, njengamafutha abalulekile afana namafutha esihlahla setiye noma amafutha e-lavender, zingaba nezindawo zokubulala izinambuzane. Kodwa-ke, lezi azihlali zisebenza ngempumelelo njengemithi yezokwelapha, ngakho-ke kubalulekile ukuthintana nochwepheshe wezempilo ukuze uthole iseluleko.
