Ukukhulisa izingane kungaba yinto ekuhlawulayo kodwa futhi egcwele izinselelo. Nakuba ingane ngayinye ihlukile, abazali abaningi babhekana nezinkinga ezivamile zokuziphatha ezingabenza bazizwe bengenakho abangakwenza. Ukuqonda lezi zinkinga nokuzixazulula ngobubele, ukungaguquki, namasu amahle kuyisihluthulelo sokukhuthaza ubudlelwano obunempilo nobunenhlonipho phakathi komzali nengane.
Nazi izinkinga eziyi-11 ezivamile zokuziphatha kwengane namathiphu asebenzayo okukusiza ukuthi uzixazulule.
1. Ukufutheka
Ukufutheka kuyingxenye evamile yokukhula kwengane, ikakhulukazi ngesikhathi sobuntwana, njengoba zifunda ukuphatha imizwa nokukhungatheka. Ngokuvamile kwenzeka lapho ingane ikhathele, ilambile, noma icindezelekile.
Indlela Yokukuxazulula:
Hlala uzolile futhi ugweme ukumemeza. Vuma imizwa yengane yakho ngokuthi, “Ngiyazi ukuthi udabukile ngoba awukwazi ukuthola ithoyizi.” Beka imingcele ecacile futhi unikeze izinketho lapho kufanelekile, njengokuthi “Ungathanda ukudlala ngaleli thoyizi esikhundleni salokho noma ufunde incwadi?” Ukubaphazamisa noma ukuphambukisa ukunaka kwabo kungasiza futhi ekunciphiseni isimo.
2. Ulaka
Ukushaya, ukuluma, noma ukuphusha kungase kwenzeke lapho izingane zingakwazi ukuveza imizwa yazo ngendlela efanele. Ulaka lungaphuma futhi ekukhungathekeni, umona, noma izidingo ezingafezeki.
Indlela Yokukuxazulula:
Fundisa ingane yakho ngemizwa futhi uyikhuthaze ukuba isebenzise amagama ukuveza imizwa efana nentukuthelo noma ukukhungatheka. Ngokwesibonelo, “Esikhundleni sokushaya, yisho, ‘Ngidabukile.’” Beka imithetho ecacile mayelana nokuziphatha, njengokuthi “Akukho ukushaya noma ukulimaza abanye.” Dumisa ukuxhumana okuhle futhi ubonise ukuziphatha okuzolile, okungacabangi.
3. Ukungalaleli
Izingane zivame ukuhlola imingcele ngokungaziba iziyalezo. Lokhu kuziphatha kungaba yindlela yokuveza ukuzimela noma nje ngoba ziphazamisekile.
Indlela Yokukuxazulula:
Thola ukunaka kwengane yakho ngokubheka emehlweni nangokukhuluma ngezinga layo. Gcina imiyalelo imifushane futhi icacile, njengokuthi, “Sicela ubeke amathoyizi akho kubhasikidi.” Sebenzisa ukuqinisa okuhle ngokuyincoma lapho iyenza, uthi, “Ngiyabonga ngokulalela!” Gwema ukumemeza, ngoba kungase kuyenze imelane kakhulu.
4. Amanga
Izingane zingaqamba amanga ukuze zigweme isijeziso, zifune ukunaka, noma zelule umcabango wazo. Kuyisigaba esijwayelekile, kodwa kubalulekile ukusixazulula kusenesikhathi.
Indlela Yokukuxazulula:
Khuthaza ubuqotho ngokwakha indawo ephephile lapho bezizwa bekhululekile ukusho iqiniso. Gwema izijeziso ezinzima zokuqotho, futhi esikhundleni salokho, xoxa ngemiphumela yezenzo zabo. Qinisa ubuqotho ngokubadumisa lapho besho iqiniso, ngisho nasezimeni ezinzima.
5. Ukungalaleli
Ukuziphatha kokungalaleli, njengokuthi “cha” noma ukwenqaba ukulandela imithetho, kujwayelekile njengoba izingane zifuna ukuzimela, ikakhulukazi ngesikhathi sasenkulisa nangesikhathi sobusha.
Indlela Yokukuxazulula:
Nika izinketho ukuze uzinikeze umuzwa wokulawula, njengokuthi “Ungathanda ukuhlanza manje noma ngemuva kwesidlo sakusihlwa?” Hlala ungaguquki ngemithetho futhi ulandele imiphumela. Sebenzisa ithoni ezolile futhi ugweme izimpi zamandla ngokuhlala uqinile kodwa unenhlonipho.
6. Ukuncwina
Ukuncwina kuvame ukwenzeka lapho izingane zifuna ukunaka noma zikhungathekile. Kuyindlela yazo yokuxhumana ngezidingo ezingafezeki.
Indlela Yokukuxazulula:
Hlala uzolile futhi ungavumi ukuncwina. Khuthaza ingane yakho ukuba isebenzise ithoni evamile ngokuthi, “Ngizolalela lapho usebenzisa izwi lakho elivamile.” Bayincome lapho bebuza izinto ngokuthula nangenhlonipho.
7. Umona Phakathi Kwezingane Zakwenu
Izingxabano nomncintiswano phakathi kwezingane zakwenu kujwayelekile njengoba ziqhudelana ngokuqashelwa noma izinsiza. Umona phakathi kwezingane zakwenu ungaholela emizweni yomona noma yokucasuka.
Indlela Yokukuxazulula:
Khuthaza ukubambisana ngokudumisa ukusebenzisana nokuxazulula izingxabano ngokulingana. Gwema ukuqhathanisa phakathi kwezingane zakwenu futhi wenze isikhathi semisebenzi yomuntu ngamunye nengane ngayinye ukuqinisa ubudlelwano benu. Fundisa amakhono okuxazulula izinkinga futhi ukhuthaze ububele ngokubuza ukuthi izenzo zabo zenza kanjani umfowabo/udadewabo azizwe.
8. Ukungafuni Ukulala
Ezinye izingane zibhekana nobunzima bokulala ngenxa yokwesaba, ukucindezelwa ngokweqile, noma ukungafuni ukuphuthelwa imisebenzi.
Indlela Yokukuxazulula:
Dala isimiso sokulala esingaguquki nemisebenzi ezolisayo njengokufunda noma umculo omnene. Beka okulindelekile okucacile, njengokuthi “Isikhathi sokulala ngo-7:30.” Qinisekisa ukuthi indawo yabo yokulala inethezekile futhi ayinazo iziphazamiso. Bhekana nokwesaba ngokunikeza isiqinisekiso, njengokusebenzisa isibani esincane noma ukushiya umnyango wabo uvuleke kancane.
9. Ukusebenzisa Isikhathi Esiningi Kakhulu Ezikrinini
Isikhathi esiningi esichithwa ezikrinini singaholela ezinkingeni zokuziphatha, ukuncipha kokusebenza ngokomzimba, nobunzima bokugxilisa ingqondo.
Indlela Yokukuxazulula:
Beka imingcele ecacile esikhathini sokusebenzisa izikrini futhi uyisebenzise ngokuqhubekayo. Nika ezinye izindlela zokuzijabulisa, njengokudlala ngaphandle, ubuciko nezandla, noma imidlalo yebhodi. Sebenzisa izilawuli zabazali ukuphatha okuqukethwe futhi ubonise imikhuba emihle yokusebenzisa izikrini ngokunciphisa ukusebenzisa kwakho amadivayisi.
10. Ukudla Okukhethwayo
Izingane eziningi zidlula ezigabeni zokudla okukhethayo, zikwenqaba ukudla okuthile, noma zifuna ukudla kuphela izidlo ezithile.
Indlela Yokukuxazulula:
Nika izinketho ezihlukahlukene zokudla okunempilo ngaphandle kokubaphoqa ukuba badle. Gwema ukwenza isikhathi sokudla sibe impi yamandla ngokubakhuthaza ukuba bazame ukudla okusha ngendlela engabacindezeli. Bahilele ekuhleleni nasekulungiseni ukudla ukuze kuqhakaze intshisekelo yokudla. Yiba nesineke, njengoba imikhuba yokudla ivame ukuthuthuka ngokuhamba kwesikhathi.
11. Ukuphazamisa
Ukuphazamisa izingxoxo noma imisebenzi kujwayelekile ezinganeni ezincane ezisafunda ukubekezela namakhono okuxhumana nabantu.
Indlela Yokukuxazulula:
Fundisa ingane yakho ukulinda ithuba layo ngokusebenzisa isibonakaliso esibonakalayo, njengokubeka isandla sakho esandleni sayo ukuze uyazise ukuthi uzoyikhuluma maduze. Prakthiza ukushintshana ngesikhathi sezingxoxo futhi uyincome lapho ilinda ngesineke. Bonisa ukuziphatha okuhloniphekile ngokungayiphazamisi lapho ikhuluma.
Isiphetho
Ukubhekana nezinkinga zokuziphatha kuyingxenye ebalulekile yokukhulisa izingane ezinempilo ngokomzwelo nezihlelekile. Ngokusebenzisa ukubekezela, ububele, namasu angaguquki, ungaqondisa ingane yakho ekuziphatheni okungcono ngenkathi uqinisa ubudlelwano bakho. Khumbula, kujwayelekile ukuthi izingane zivivinye imingcele njengoba zikhula. Indlela ophendula ngayo idlala indima ebalulekile ekubumbeni izenzo zazo nokukhula kwazo ngokomzwelo.
Imibuzo Evame Ukubuzwa
1. Ingabe izinkinga zokuziphatha ziyingxenye evamile yobuntwana?
Yebo, izinselele zokuziphatha ziyingxenye evamile yokukhula kwengane njengoba zifunda ukuhamba phakathi kwemizwa, imingcele, nokuxhumana nabantu.
2. Ngingajezisa kanjani ngaphandle kokumemeza noma izijeziso ezinzima?
Sebenzisa amasu okuyala amahle njengokubeka imithetho ecacile, ukunikeza izinketho, nokuchaza imiphumela yezenzo. Dumisa ukuziphatha okuhle futhi uhlale uzolile lapho ubhekana nokuziphatha okungafanele.
3. Kuthiwani uma ukuziphatha kwengane yami kungathuthuki?
Uma ukuziphatha kwengane yakho kuqhubeka noma kubi nakakhulu naphezu kwemizamo yakho, cabanga ukubonisana nodokotela wezingane noma isazi sokusebenza kwengqondo sezingane ukuze uthole isiqondiso nokwesekwa.
4. Ngingahlala kanjani nginezinga lapho ngibhekana nezinkinga zokuziphatha?
Thatha isikhashana ukuze ume kancane futhi uphefumule ngaphambi kokuphendula ekuziphatheni okuyinselele. Zikhumbuze ukuthi ukuziphatha okungafanele kuyithuba lokufunda lengane yakho.
5. Ingabe izinkinga zokuziphatha zingathinta ikusasa lengane yami?
Izinkinga zokuziphatha ezingabhekwa zingathinta ukukhula komphakathi, ngokomzwelo, nangokwezemfundo kwengane. Ukungenelela kusenesikhathi nesiqondiso esingaguquki kungabasiza ukuba bakhe imikhuba enempilo nobudlelwano obuhle.
