Ukuvuvukala, okwaziwa ngokwezokwelapha ngokuthi i-edema, kuwumphumela ovamile futhi ovame ukungakhululeki wokukhulelwa. Ngokuvamile kwenzeka ezinyaweni, emaqakaleni, ezandleni, nasemilenzeni njengoba umzimba wakho ugcina uketshezi oluningi futhi ujikeleza igazi elingeziwe ukuze usekele umntwana. Nakuba ukuvuvukala okuningi kuvamile, kubalulekile ukuqonda izimbangela zako, ukubona izimpawu eziyisixwayiso, nokufunda izindlela eziphumelelayo zokudambisa ukungakhululeki.
Yini Ebanga Ukuvuvukala Ne-Edema Ngesikhathi Sokukhulelwa?
Ukuvuvukala okuhlobene nokukhulelwa kubangelwa kakhulu izinguquko zemvelo emzimbeni wakho. Njengoba ingane yakho ikhula, umzimba wakho ulungisa ukuze uhlangabezane nezidingo zayo, futhi lezi zinguquko ngokuvamile ziholela ekugcinweni koketshezi.
Esinye isici esibalulekile ukwanda kwevolumu yegazi noketshezi. Umzimba wakho ukhiqiza cishe u-50% wegazi eliningi noketshezi ngesikhathi sokukhulelwa ukuze wondle umntwana futhi ulondoloze amazinga oketshezi lwe-amniotic. Lokhu ketshezi olwengeziwe lubalulekile kodwa lungaholela ekukhukhumezeni ezingalweni nasemilenzeni.
Isibeletho esikhulayo naso sidlala indima. Njengoba sikhula, sicindezela imithambo yegazi esesifubeni nasemilenzeni, sinciphise ukubuya kwegazi enhliziyweni yakho. Lokhu kuncipha kokujikeleza kwegazi kubangela ukuthi uketshezi luqoqane emzimbeni wakho ongezansi, okuholela ekuvuvukaleni.
Izinguquko zamahomoni ngesikhathi sokukhulelwa zingabangela ukuvuvukala ngokukhulula imithambo yakho yegazi, okwenza kube lula ukuthi uketshezi luputshuke luye ezicutshini ezizungezile. Ngaphezu kwalokho, isimo sezulu esishisayo, ukumela isikhathi eside, noma ukuhlala isikhathi eside kungase kubhebhethekise lezi zimpawu.
Nakuba ukuvuvukala kuyingxenye evamile yokukhulelwa, ukuqonda izimbangela zako kungakusiza ukuba uthathe izinyathelo zokukuphatha ngempumelelo kakhudlwana.
Indlela Yokubona Ukuvuvukala Kokuphakathi Nokukhulelwa
Ukuvuvukala okuncane ngokuvamile akuyona imbangela yokukhathazeka futhi kuvame ukudamba ngokuphumula. Kodwa-ke, kubalulekile ukwazi ukuthi yini evamile nokuthi nini okufanele ufune usizo lwezokwelapha.
Ukuvuvukala Okujwayelekile Kwengane
- Ukuvuvukala kancane kancane ezinyaweni, emaqakaleni, nasezandleni, ikakhulukazi ngasekupheleni kosuku
- Ukuvuvukala okuba kubi ngemva kokuma isikhathi eside noma ukuhlala
- Ukuvuvukala okudamba ngokuphumula, ikakhulukazi ngemva kokuphakamisa izinyawo zakho
Izimpawu Ezikhathazayo Okunye ukuvuvukala kungase kubonise izinkinga eziyisisekelo njenge-preeclampsia, inkinga yokukhulelwa ebucayi, noma i-blood clot. Funa usizo lwezokwelapha uma ubona:
- Ukuvuvukala okungazelelwe noma okukhulu ebusweni, ezandleni, noma ezinyaweni
- Ukuvuvukala okungalingani, ikakhulukazi emlenzeni owodwa, okuhambisana nobuhlungu noma ububomvu
- Ukuvuvukala okuqhubekayo okungadambi ngokuphumula
- Izimpawu ezifana nekhanda elibuhlungu, ukungaboni kahle, isiyezi, ubuhlungu besifuba, noma ukuphefumula kanzima kanye nokuvuvukala
Ukuqonda umehluko phakathi kokuvuvukala okujwayelekile nezimpawu ezikhathazayo kungasiza ekuqinisekiseni ukwelashwa okufika ngesikhathi nokuthula kwengqondo.
Amathiphu Okulawula Nokunciphisa Ukuvuvukala Kwengane
Kunezindlela eziningana zokunciphisa ukuvuvukala nokulawula ukungakhululeki ngesikhathi sokukhulelwa. Ukwenza izinguquko ezilula endleleni yokuphila kungathuthukisa kakhulu izimpawu zakho.
1. Phakamisa Izinyawo Nemilenze Yakho
Ukuphakamisa izinyawo zakho ngaphezu kwezinga lenhliziyo kusiza ukuthuthukisa ukujikeleza kwegazi nokunciphisa ukugcinwa koketshezi. Zama ukuphakamisa izinyawo zakho phezu kwemicamelo ngenkathi ulele noma usebenzisa isihlalo sezinyawo ngenkathi uhlezi.
2. Hlala Uphuza Amanzi
Ukuphuza amanzi amaningi kungase kubonakale kungajwayelekile, kodwa ukuhlala uphuza amanzi kusiza ukugeza usawoti omningi noketshezi emzimbeni wakho, kunciphisa ukuvuvukala. Hlela ukuphuza okungenani izingilazi zamanzi ezingu-8–10 nsuku zonke, futhi uwafake ulamula noma ukhukhamba ukuze uthole izinzuzo ezengeziwe.
3. Gwema Ukuhlala Noma Ukuma Isikhathi Eside
Ukuhlala endaweni eyodwa isikhathi eside kungase kubhebhethekise ukuvuvukala. Uma uhlezi isikhathi eside, phumula njalo ukuze ume, ulule, futhi uhambe. Ngokuphambene, uma umi isikhathi eside, thola amathuba okuhlala uphumule izinyawo zakho.
4. Gqoka Izicathulo Ezikhululekile, Ezisekelayo
Izicathulo eziminyene noma ezinamasondo aphezulu zingase zibhebhethekise ukuvuvukala nokungakhululeki. Khetha izicathulo ezikhipha umoya ezisekela izinyawo kahle. Amasokisi okuphathwa noma amasokisi asiza futhi ekukhuthazeni ukujikeleza kwegazi nokunciphisa ukuqoqana koketshezi emilenzeni.
5. Nciphisa Ukudla Usawoti
Ukudla okunamafutha amaningi kungaholela ekugcinweni kwamanzi. Nciphisa ukudla kwakho okudliwayo okunamafutha, ukudla okucutshunguliwe, nokudla okusemathinini, futhi ugxile ekudleni okusha, okuphelele okufana nezithelo, imifino, namaprotheni anamafutha amancane.
6. Zivocavoce Njalo
Ukuzivocavoca okuncane kuthuthukisa ukujikeleza kwegazi futhi kusiza ukulawula ukuvuvukala. Ukuhamba, ukubhukuda, kanye ne-yoga yangaphambi kokubeletha kuyizinketho ezinhle kakhulu. Ukubhukuda, ikakhulukazi, kuphumelela ngoba amanzi anikeza ukucindezela okuncane futhi asekela isisindo somzimba wakho.
7. Lala Ngohlangothi Lwakho Lwesobunxele
Ukulala ngohlangothi lwakho lwesobunxele kunciphisa ukucindezela ku-vena cava, umthambo omkhulu oyihambisa igazi kusukela emzimbeni wakho ongezansi kuya enhliziyweni yakho. Lesi simo sithuthukisa ukujikeleza kwegazi futhi sinciphisa ukuvuvukala, ikakhulukazi emilenzeni.
8. Sebenzisa Izikhanyiso Ezibandayo
Ukusebenzisa isikhanyiso esibandayo ezindaweni ezivuvukele, njengamaqakala noma izinyawo zakho, kungahlinzeka ngosizo olusheshayo. Ungasebenzisa i-ice pack, ithawula elimanzi, noma isikhwama samazambane aqandisiwe asongwe ngendwangu.
9. Faka Ukudla Okunothe Nge-Potassium Ekudleni Kwakho
I-potassium isiza ukulawula ibhalansi yoketshezi nokunciphisa amazinga kasawoti. Faka ukudla okunothe nge-potassium okufana nobhanana, ukwatapheya, amazambane amnandi, isipinashi, namawolintshi ekudleni kwakho.
10. Gqoka Izingubo Ezikhululekile, Ezivulekile
Izingubo eziminyene, ikakhulukazi ezungeze okhalweni noma emilenzeni yakho, zingakhinyabeza ukujikeleza kwegazi futhi zibhebhethekise ukuvuvukala. Khetha izingubo zokubeletha ezikhululekile, ezikhipha umoya ukuze uhlale ukhululekile futhi uvumele ukujikeleza kwegazi okungcono.
Amakhambi Asekhaya Okudambisa Ukuvuvukala Kokuphakathi
Amakhambi emvelo angahambisana nezinguquko endleleni yokuphila ukuze asize ukudambisa ukuvuvukala nokungakhululeki. Lezi zinketho ezilula, ezingabizi zingafakwa kalula ohlelweni lwakho.
Izitsha Zikasawoti We-Epsom
Ukucwilisa izinyawo zakho emanzini afudumele ahlanganiswe nosawoti we-Epsom kunganciphisa ukuvuvukala futhi kuphumule imisipha ekhathele. Kwenze lokhu imizuzu engu-15–20 izikhathi ezimbalwa ngesonto ukuze uthole imiphumela engcono kakhulu.
Ukubhucungwa Ngobumnene
Ukubhucunga izindawo ezivuvukele kukhuthaza ukujikeleza kwegazi futhi kunciphise ukuqoqana koketshezi. Ungakwenza lokhu wena ngokwakho usebenzisa ukukhanya, ukuhamba okukhuphukayo, noma uhlele ukubhucungwa kwangaphambi kokubeletha nochwepheshe oqeqeshiwe.
Amanzi Etiye Emithi
Amanzi etiye ambalwa, njenge-dandelion noma i-parsley tea, anezakhiwo zemvelo ezingasiza ukunciphisa ukugcinwa koketshezi. Kodwa-ke, hlala uthintana nomhlinzeki wakho wezempilo ngaphambi kokuzama amakhambi emithi ukuze uqinisekise ukuthi aphephile ngesikhathi sokukhulelwa.
Amasilasi Okhukhamba Noma Amazambane
Ukubeka amasilasi abandayo okhukhamba noma amazambane ezindaweni ezivuvukele kungakhipha uketshezi oluningi futhi kunciphise ukuvuvukala. Le ndlela iphumelela kakhulu ezinyaweni namaqakala avuvukele.
Nini Okufanele Ufune Usizo Lwezokwelapha
Nakuba ukuvuvukala okuningi kokukhulelwa kuvamile, kubalulekile ukwazi ukuthi nini kungase kubonise isimo esibucayi. Thintana nomhlinzeki wakho wezempilo uma uhlangabezana nalokhu:
- Ukuvuvukala okungazelelwe noma okukhulu, ikakhulukazi ebusweni, ezandleni, noma emilenzeni
- Ukuvuvukala okuhambisana nezimpawu ezifana nomfutho wegazi ophezulu, ukungaboni kahle, noma ikhanda elibuhlungu
- Izimpawu ze-blood clot, njengokuvuvukala komlenze ohlangothini olulodwa, ubuhlungu, ububomvu, noma ukushisa
Lezi zimpawu zingabonisa i-preeclampsia, i-deep vein thrombosis (DVT), noma ezinye izinkinga ezidinga usizo lwezokwelapha ngokushesha.
Ukuvimbela Ukuvuvukala Ekukhulelweni Okuzayo
Uma wake wahlangabezana nokuvuvukala okukhulu ekukhulelweni kwangaphambili, izinyathelo zokuqapha zingasiza ukunciphisa ubunzima bako ekukhulelweni okulandelayo:
- Gcina isisindo esinempilo ngaphambi nangesikhathi sokukhulelwa
- Hlala usebenza ngokuzivocavoca okujwayelekile, okungathwali ubunzima
- Landela ukudla okunempilo okunothe ngezithelo ezintsha kanye nezinhlamvu eziphelele
- Gwema usawoti omningi nokudla okucutshunguliwe
- Gqoka amasokisi okuphathwa ngaphambi kokukhulelwa ukuze uthuthukise ukujikeleza kwegazi
Lezi zindlela zingasiza ukunciphisa ukuvuvukala nokukhuthaza ukunethezeka nempilo yonke.
Isiphetho
Ukuvuvukala kokukhulelwa kuyizimpawu ezivamile kodwa ezilawulekayo. Ngokunakekelwa okufanele, unganciphisa ukungakhululeki futhi ulondoloze umuzwa wenhlalakahle kuyo yonke iminyaka yakho yokukhulelwa. Ngokuphuza amanzi, ukuphakamisa izinyawo zakho, ukudla ukudla okunempilo, nokwenza ukuzivocavoca okuncane, ungathuthukisa ukujikeleza kwegazi futhi unciphise ukugcinwa koketshezi. Lalela njalo umzimba wakho futhi uthintane nomhlinzeki wakho wezempilo uma unokukhathazeka ngokuphathelene nokuvuvukala noma izimpawu ezihambisanayo. Ukuthatha lezi zinyathelo kuzokusiza ukuba ujabulele lesi sikhathi esikhethekile ngokuzethemba nangokukhululeka.
Imibuzo Ebuzwa Njalo
Ingabe ukuvuvukala kuvamile ngesikhathi sokukhulelwa?
Yebo, ukuvuvukala okuncane ezinyaweni, emaqakaleni, nasezandleni kuvamile ngesikhathi sokukhulelwa, ikakhulukazi kwingxenye yesithathu yokukhulelwa. Kubangelwa ukwanda kokugcinwa koketshezi kanye nokulungiswa okujwayelekile komzimba ukuze kusekele umntwana.
Nini okufanele ngikhathazeke ngokuphathelene nokuvuvukala ngesikhathi sokukhulelwa?
Thintana nodokotela wakho uma uhlangabezana nokuvuvukala okungazelelwe noma okukhulu ebusweni bakho, ezandleni, noma ezinyaweni, noma uma kuhambisana nezimpawu ezifana nekhanda elibuhlungu, izinguquko ekuboneni, isiyezi, noma ubuhlungu besifuba.
Yikuphi ukudla okusiza ukunciphisa ukuvuvukala kokukhulelwa?
Ukudla okunothe nge-potassium okufana nobhanana, amazambane amnandi, nesipinashi kungasiza ukulawula amazinga oketshezi. Ukunciphisa usawoti nokuhlala uphuza amanzi nakho kuyasebenza.
Ingabe amasokisi okuphathwa angasiza ngokuphathelene nokuvuvukala kokukhulelwa?
Yebo, amasokisi okuphathwa athuthukisa ukujikeleza kwegazi futhi anciphise ukuvuvukala emilenzeni nasezinyaweni. Khetha izinketho eziqondene nokubeletha ukuze uthole ukunethezeka nokusebenza kahle.
Kuhlala isikhathi esingakanani ukuvuvukala kokukhulelwa ngemva kokubeletha?
Ukuvuvukala ngokuvamile kudamba kungakapheli isonto elilodwa noma amabili ngemva kokubeletha njengoba umzimba wakho ukhipha uketshezi oluningi. Ukuhlala uphuza amanzi nokuphakamisa izinyawo zakho kungashesha ukululama.
